لوگوی جشنواره وب و موبایل ایران

پوشیدن لباس مشکی برای مرده

دسته: احکام پوشش
بدون دیدگاه
یکشنبه - ۲۵ مهر ۱۳۹۵

لباس مشکی

پرسش: آیا پوشیدن لباس مشکی در عزاداری و مصیبت بستگان جایز است؟

شواهد تاریخی و ادبی فراوانی، بیانگر این حقیقت است که بسیاری از ملل و اقوام جهان از دیرباز، در ایام عزا سیاه می پوشیده اند. نمونه هایی در ایران باستان و یونان باستان و در بین اعراب ذکر شده است.
گزارش های مستند بیانگر این حقیقت است که پیامبر اسلام و ائمه اطهار(علیهم السلام) نیز مهر تایید بر این سنت منطقی و رسم طبیعی گذاشته و خود در مقام عمل در سوگ عزیزان خویش سیاه پوشیده اند.
به روایت ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه، امام حسن(علیه السلام) در سوگ حضرت علی(علیه السلام) جامه های سیاه برتن کرد و با همین جامه به میان مردم آمد و برای آنان خطبه خواند.شرح نهج البلاغه،ابن ابی الحدید،ج۱۶،ص۲۲.
امام باقر(علیه السلام) فرمودند:زنان بنی هاشم در سوگ ابا عبدالله جامه سیاه برتن کردند.بحارالانوار،ج۴۵،ص۱۸۸
از نظر فقهی هم پوشش لباس مشکی در مصائب ،جایز است و بنابر نظر برخی مراجع(آیات عظام سیستانی و مکارم) به طور کلی پوشیدن لباس سیاه مکروه هم نیست. (استفتائات آیه الله مکارم،ج۱،س۱۱۹ و sistani.org (لباس)،س۲.)

پرسش: آیا اگر بازماندگان، بیش از سه روز لباس سیاه بپوشند، میت با این رفتارشان عذاب خواهد شد؟

در بسیاری از مناطق، عزاداران به شیوه‌ای عمل می‌کنند که نشانگر اندوهناک‌بودن آنان باشد. از جمله این رفتارها، «حداد» و یا همان «ترک کردن زینت» است که «پوشیدن لباس سیاه» نیز یکی از مصادیق آن به شمار می‌آید.[۱]
در روایات شیعی توصیه شده که بازماندگان – جز زن میت – در عزای او بیش از سه روز خود را عزادار نشان ندهند. در همین زمینه،امام صادق(علیه السلام) می‌فرماید: «نباید کسی بیشتر از سه روز، برای میت حداد بگیرد مگر زن میت که باید تا پایان زمان عده، حداد گرفته و از زینت‌کردن، خودداری کند».[۲] در منابع اهل سنت نیز روایتی به همین مضمون نقل شده است.[۳] با توجه به اینکه لباس سیاه نیز از نشانه‌های عزاست، این روایت شامل چنین لباسی نیز خواهد شد.
البته این روایت دلالت بر حرام بودن ترک زینت ندارد، بلکه حمل بر کراهت می‌شود. از این‌رو؛ اگر کسی بیش از سه روز، به عزاداری و ترک زینت بپردازد گناهی مرتکب نشده است. حتی اگر فرض بر این گذاشته شود که پوشیدن بیش از سه روز لباس سیاه در عزای میت گناه باشد، این گناه فقط متوجه کسی خواهد بود که این کار را انجام داده و شخص میت دچار هیچ عذابی نخواهد شد؛ زیرا این‌که گفته شود میت عذاب خواهد شد برخلاف آیات قرآنی است.

حتما بخوانید  حکم پوشیدن تی شرت برای پسران و مردان

خداوند در قرآن می‌فرماید: «هر کسی گناهانی که خود انجام داده است را بر دوش می‌کشد و کسی را به خاطر گناه دیگری عذاب نمی‌کنند».[۴] مگر اینکه چنین رفتاری از بازماندگان ناشی از نوع تربیتی باشد که میت بدانها آموخته بود.
در ضمن عذاب هم همواره به معنای شکنجه نیست، بلکه در مواردی که شخصی احساس ناراحتی می‌کند نیز گفته می‌شود که او از این موضوع عذاب می‌کشد.

پرسش: آیا رنگ مشکی غم زا است ؟!

یافته‏ هاى روان ‏شناسی می‌گوید رنگ سیاه، زمانی مفهوم نیستى، پوچى و پایان یافتن را تداعى مى‏کند و غم زایی دارد که به عنوان انتخاب اوّل و یا یکى از سه انتخاب اوّل باشد؛ یعنى، در تمام حالات، اولین رنگ انتخاب شده و یا یکى از سه رنگ انتخابى اوّل باشد. پوشیدن لباس تیره و استفاده از رنگ سیاه – حتى در غیر پوشش – همیشه نامناسب نیست و به معناى رسیدن به پایان زندگى و تسلیم شدن نیست و تأثیر منفى و تخریب روانى در پى ندارد. پوشیدن لباس سیاه در عزا دارى‏ها و براى شخص مصیبت زده‏اى که احساس غمگینى مى‏کند، تسکین است و او را در اضطراب ناشى از فقدان شخص محبوب، به سمت آرامش دعوت مى‏کند، افزون بر این موجب همسو ساختن احساسات درونى با فضاى بیرون و باعث آرامش مى‏گردد.

پس از دیدگاه علمى، رنگ سیاه تأثیرى منفى و نامناسب بر روان و روح آدمى ندارد و در مصایب، کاهش دهنده آلام مى‏باشد و این گونه نیست که علم آن را کاملا و در هر حال طرد ‏کند.حال باید دید آیا اسلام براى همیشه و در تمام حالات رنگ سیاه را توصیه مى‏کند و به تعبیر روان شناختى، براى اولین انتخاب‏ها یا سه انتخاب اوّل رنگ سیاه را بر مى‌گزیند و مسلمانان را به این انتخاب دعوت مى‏نماید؟

حتما بخوانید  آیا پوشیدن چادر مشکی کراهت دارد؟

نگاه آغازین اسلام به رنگ سیاه، یک نگاه منفى است و هرگز آن را در حالات عادى و زمینه‏ هاى روزمره زندگى، به عنوان یک رنگ برتر برنمى‏گزیند، حتی آن را رنگ شیطان و فرعون و نماد طغیان‏گرى، ستم و تاریکی معرفى مى‏کند و مى‏فرماید: «لباس سیاه نپوشید که لباس فرعون است»(۵)

رنگ برگزیده و انتخاب اوّل اسلام، رنگ سفید است که امام باقر (علیه السلام) مى‏فرماید: «هیچ لباسى بهتر از لباس سفید نیست». (۶)

بعد از رنگ سفید، رنگ‏هاى زرد و سبز از طرف اولیاى دین توصیه شده اسلام است. از نظر اسلام، رنگ زندگى، حیات، حرکت و تلاش رنگ سفید است و آرامش بعد از تلاش و کوشش در رنگ سیاه (شب) مى‏باشد.

پیامبر(صلی الله علیه و آله) فرمود: “ألبسوا من ثیابکم البیاض فأنّها من خیر ثیابکم و کفّنوا فیها موتاکم؛(۷) لباس سفید بپوشید زیرا آن بهترین لباس است و مرده هایتان را در لباس سفید کفن کنید”.

باز فرمود: «أحسن مازرتم الله عزّ و جلّ به فی قبورکم و مساجدکم البیاض؛ از بهترین لباس‌ها برای ملاقات با خدا در نماز و قبر، لباس سفید است».(۸)

استفاده از لباس سیاه ، در حال نماز مکروه است ، ولی در عزاداری استثنا شده است .(۹)

رنگ سیاه در مکتب اهل بیت(علیهم السلام)، فقط در مصایب و سوگوارى‏ها مورد استفاده قرار گرفته است؛ یعنى، یک انتخاب نادر و استثنایى بوده است و نه انتخابى همیشگى. در نگاه ابتدایى رنگ سیاه، یک رنگ مکروه و ناپسند تلقى مى‏شود.

رنگ سیاه در آخرین انتخاب قرار مى‏گیرد؛ آن هم از این جهت که به واسطه تأثیر روانى آن، موجب سکوت و سکون و آرامش گشته، شخص مضطرب را از مصیبت و حزن به آرامش روانى مى‏رساند و یاحداقل در این زمینه بسیار تأثیر دارد.
________________
پی نوشت ها:
۱. واسطی زبیدی، محب الدین سید محمد مرتضی، تاج العروس من جواهر القاموس، محقق و مصحح: شیری، علی، ج ۴، ص ۴۱۵، بیروت، دار الفکر للطباعه و النشر و التوزیع، چاپ اول، ۱۴۱۴ق
۲. شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج ۳، ص ۲۷۱، قم، موسسه آل البیت(علیهم السلام)، چاپ اول، ۱۴۰۹ق. سند این حدیث موثّق بوده و در حد حدیث صحیح است. اصفهانی(مجلسی اول)، محمد تقی، لوامع صاحبقرانی، ج ۲، ص ۴۸۰، قم، موسسه اسماعیلیان، چاپ دوم، ۱۴۱۴ق
۳. «لَا یُحِدُّ عَلَى مَیِّتٍ فَوْقَ ثَلَاثٍ، إِلَّا الْمَرْأَهُ فَإِنَّهَا تُحِدُّ عَلَى زَوْجِهَا أَرْبَعَهَ أَشْهُرٍ وَ عَشْرًا»؛ ابن ماجه قزوینی، محمد بن یزید، سنن ابن ماجه، دار الرساله العالمیه، چاپ اول، ۱۴۳۰ق
۵. بحارالانوار، ج۸۳، ص۲۴۸
۶- همان

حتما بخوانید  اگر لباس مشکی مکروه است چرا زنان چادر مشکی می پوشند؟

۷- محمدی ری شهری، میزان الحکمه، ح ۱۸۰۶۱

۸- همان، ح ۱۸۰۶۲

۹- محمد کاظم طباطبایی یزدی، العروه الوثقی، ج۱، ص ۵۷۲، منشورات موسسه العلمی للمطبوعات؛ آیت الله. محمد فاضل لنکرانی ، جامع المسائل، ج۱، ص۶۲۱، ۲۱۷۰سوال ۲۱۷۰.

منابع:
اسک دین
تبیان


نوشته شده توسط:کارشناس دینی - 3955 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: 161
برچسب ها:
دیدگاه ها

توجه: وارد کردن نام و ایمیل اختیاری است