لوگوی جشنواره وب و موبایل ایران

فلسفه غسل جنابت

دسته: گنجینه
بدون دیدگاه
پنج شنبه - ۱۸ آذر ۱۳۹۵
فلسفه غسل جنابتReviewed by کارشناس دینی on Dec 8Rating: 5.0
پرسش : .غسل کردن چه ارتباطی با سیستم فیزیکی بدن دارد مثلا چرا خوردن و یا اشامیدن بعد از محتلم شدن مکروه استíتوضیح دهید ؟
پاسخ : این که چرا اسلام دستور می دهد که به هنگام جنب شدن تمام بدن را بشویند در حالی که فقط عضو معینی آلوده می شود و آیا میان بول کردن و خارج شدن منی تفاوتی هست که در یکی فقط محل را باید شست و در دیگری تمام بدن را؟ این سؤال یک پاسخ اجمالی دارد و یک پاسخ مشروح: پاسخ اجمالی آن این است که خارج شدن منی از انسان، یک عمل موضعی نیست (مانند بول و سایر زوائد) به دلیل این که اثر آن در تمام بدن آشکار می گردد و تمام سلول های تن به دنبال خروج آن در یک حالت سستی مخصوص فرو می روند و این خود نشانه تأثیر آن روی تمام اجزاء بدن است. توضیح این که: طبق تحقیقات دانشمندان در بدن انسان دو سلسله اعصاب نباتی وجود دارد که تمام فعالیت های بدن را کنترل می کنند «اعصاب سمپاتیک» و «اعصاب پاراسمپاتیک» این دو رشته اعصاب در سراسر بدن انسان و در اطراف تمام دستگاه ها و جهازات داخلی و خارجی گسترده اند، وظیفه اعصاب سمپاتیک «تند کردن» و به فعالیت واداشتن دستگاه های مختلف بدن است، و وظیفه اعصاب «پاراسمپاتیک» «کند کردن» فعالیت آنهاست، در واقع یکی نقش «گاز» اتومبیل و دیگری نقش «ترمز» را دارد و از تعادل فعالیت این دو دسته اعصاب نباتی، دستگاه های بدن به طور متعادل کار می کند. گاهی جریان هایی در بدن رخ می دهد که این تعادل را به هم می زند، از جمله این جریان ها مسأله «ارگاسم» (اوج لذت جنسی) است که معمولا مقارن خروج منی صورت می گیرد. در این موقع سلسله اعصاب پاراسمپاتیک (اعصاب ترمز کننده) بر اعصاب سمپاتیک (اعصاب محرک) پیشی می گیرد و تعادل به شکل منفی به هم می خورد. این موضوع نیز ثابت شده است که از جمله اموری که می تواند اعصاب سمپاتیک را به کار وادارد و تعادل از دست رفته را تأمین کند تماس آب با بدن است و از آن جا که تأثیر «ارگاسم» روی تمام اعضای بدن به طور محسوس دیده می شود و تعادل این دو دسته اعصاب در سراسر بدن به هم می خورد دستور داده شده است که پس از آمیزش جنسی، یا خروج منی، تمام بدن با آب شسته شود و در پرتو اثر حیات بخش آن تعادل کامل در میان این دو دسته اعصاب در سراسر بدن برقرار گردد. [و این که می بینیم که در خبری از امام علی بن موسی الرضا(ع) نقل شده که فرمود: «ان الجنابه خارجه من کل جسده فلذلک وجب علیه تطهیر جسده کله؛ جنابت از تمام بدن بیرون می آید و لذا باید تمام بدن را شست» (وسائل الشیعه، ج ۱، ص ۴۶۶) گویا اشاره به همین موضوع است.] البته فایده غسل منحصر به این نیست بلکه غسل کردن علاوه بر این به خاطر همراه بودن با نیت و تقرب الی الله، یک نوع عبادت و پرستش نیز می باشد که اثرات اخلاقی آن قابل انکار نیست و به همین دلیل اگر بدن را بدون نیت و قصد قربت و اطاعت فرمان خدا بشویند غسل صحیح نیست در حقیقت به هنگام خروج منی یا آمیزش جنسی، هم روح متأثر می شود و هم جسم، روح به سوی شهوات مادی کشیده می شود و جسم به سوی سستی و رکود، غسل جنابت که هم شستشوی جسم است و هم به علت این که به قصد قربت انجام می یابد شستشوی جان است، اثر دو گانه ای در آن واحد روی جسم و روح می گذارد تا روح را به سوی خدا و معنویت سوق می دهد و جسم را به سوی پاکی و نشاط و فعالیت. از همه اینها گذشته، وجوب غسل جنابت یک الزام اسلامی برای پاک نگه داشتن بدن و رعایت بهداشت، در طول زندگی است زیرا بسیارند کسانی که از نظافت خود غافل می شوند ولی این حکم اسلامی آنها را وادار می کند که در فواصل مختلفی خود را شستشو دهند و بدن را پاک نگاهدارند، این موضوع اختصاصی به مردم اعصار گذشته ندارد، در عصر و زمان ما نیز بسیارند کسانی که به علل مختلفی از نظافت و بهداشت تن غافلند (البته این حکم به صورت یک قانون کلی و عمومی است حتی کسی را که تازه بدن خود را شسته شامل می شود). مجموع جهات سه گانه فوق روشن می سازد که چرا باید به هنگام خروج منی (در خواب یا بیداری) و همچنین آمیزش جنسی (اگر چه منی خارج نشود) غسل کرد و تمام بدن را شستV} (تفسیر نمونه، ج ۴، ص ۲۹۴ – ۲۹۲ [فلسفه غسل]){V لذا برای روشن تر شدن موضوع به یک روایت اشاره می کنیم: محمدبن سنان می گوید امام رضا(ع) در جواب سؤالاتی که مکتوبا از محضرش نمودم، مرقوم فرمودند: «علت غسل جنابت نظافت و تطهیر انسان، نفس خودش را از آلودگی آن و پاک نمودن جسد از قذرات و خباثتش می باشد زیرا جنابت از تمام جسد خارج می گردد. از این رو بر شخص واجب است تمام بدن را تطهیر کند و علت مخفف بودن حکم در ادرار و غائط این است که این دو بیشتر از جنابت و مداومتر از آن است. لذا شارع مقدس به خاطر کثرت و مشقت و اخراجشان بدون اراده و شهوت به وضو راضی شده است ولی جنابت بیرون نمی آید مگر با لذت زیاد و اجبار نفس از این رو در مورد آن، غسل را واجب کرده است V}(علل الشرایع، شیخ صدوق، باب ۱۹۵). {V اما این که چرا خوردن و آشامیدن در حال جنابت مکروه است توجه به نکات زیر پاسخ را روشن می سازد: ۱. با توجه به مطالبی که در قسمت اول پاسخ بیان کردیم به خاطر فعل و انفعالات خاصی که در بدن انجام می گیرد، یک حالت خمودگی در بدن ایجاد می شود و این حالت موجب عدم آمادگی سلول های بدن خواهد بود. از این رو اگر در این حالت شخص اقدام به خوردن یا آشامیدن نماید، با توجه به عدم آمادگی سلول ها، در جذب و پذیرش آب و غذا مشکلاتی پدید می آید و شاید علت کراهت همین باشد اما اگر شخص جنب دستش را بشوید و یا با آب مضمضه نماید و یا استنشاق کند و یا این که وضو بگیرد، کراهت خوردن و آشامیدن مرتفع خواهد شد. بنابراین همانطور که ملاحظه می نمایید رساندن جایی از بدن در ایجاد تعادل در سیستم اعصاب بدن (که قبلا بیان شد) و آمادگی سلول ها مؤثر است. ۲. یکی از دستورات مهم اسلام در مورد خوردن و آشامیدن، رعایت طهارت است. هم طهارت چیزی که می خورد یا می آشامد و هم طهارت بدن. لذا استحباب خوردن غذا با وضو، پاک بودن سفره، حرمت نشستن بر سر سفره ای که در آن شراب است (اگر چه خودش مصرف ننماید) و… حکایت از دقت دین مبین اسلام بر این نکته است که طهارت غذا و طهارت نفس به هنگام خوردن و آشامیدن باید رعایت شود. لذا در روایتی از امام صادق(ع) وارد شده است که حضرت فرمودد: «وضوء پیش از طعام و بعداز آن فقر و تنگدستی را می برد. راوی گفت: عرض کردم: فقر را؟ فرمود: فقر را از بین می برد» V}(علل الشرایع، شیخ صدوق، باب ۱۹۸). {V این حدیث شریف را می توان دو گونه تفسیر کرد یکی این که از نظر بهداشتی هم ثابت شده که قبل از طعام و بعد از آن باید بهداشت و نظافت ظاهری را رعایت کرد و وضو یکی از مصادیق بهداشت و نظافت ظاهری است و دیگر این که از آنجا که وضو گرفتن همراه نیت است و نیت یک ارتباط و توجه قلبی به خداوند است لذا قبل از طعام و بعداز آن، انسان در پرتو وضو، توجهی به منعم واقعی یعنی خداوند پیدا می کند و شاید علت زدوده شدن فقر هم همین باشد یعنی توجه به منعم قبل از طعام موجب می شود که انسان تنها خدا را رازق بداند و توجه به منعم بعد از طعام نیز روح سپاسگزاری و شکر را در وی به وجود می آوردو این هر دو عامل، موجب زدوده شدن فقر و تنگدستی می شوند. بنابراین یکی از نکات مهمی که در باب خوردن و آشامیدن باید مد نظر قرار بگیرد عبارت است از رعایت بهداشت ظاهری و روانی از این روست که خوردن و آشامیدن در حال جنابت، کراهت دارد. مگر آن که حداقل بهداشت ظاهری حاصل شود.
حتما بخوانید  اگر انسان اختیار دارد چرا در قرآن سعادت انسان به خدا نسبت داده شده؟

نوشته شده توسط:کارشناس دینی - 3943 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: 6
برچسب ها:
دیدگاه ها

توجه: وارد کردن نام و ایمیل اختیاری است