لوگوی جشنواره وب و موبایل ایران

منظور آیه ۸۰ سوره نمل إِنَّکَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى چیست؟

دسته: آخرت شناسی , معارف
۴ دیدگاه
جمعه - ۴ تیر ۱۳۹۵
منظور آيه 80 سوره نمل إِنَّكَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى چيست؟Reviewed by کارشناس دینی on Jun 24Rating:

در این باره باید دانست، قرآن داراى مجموعه آیات است و شایسته نیست که شخص یا گروهى یک بخشى از آیه‏اى را مطرح کند و برداشت ناقص خود را به عنوان دیدگاه قرآن بیان کند. چه بسا انحرافات فکرى و افراط و تفریطهاى اعتقادى فراوانى از این اشتباه روش مراجعه به قرآن، ریشه گرفته باشد. در حالى که باید مجموعه آیات قرآن را مورد دقّت و مطالعه قرار داد و به یک نتیجه قابل اعتماد دست یافت.

نکته اول اینکه؛ گاهى در قرآن فرهنگ خاص الهى و فراتر از فرهنگ عمومى و یا در مقابل فرهنگ جامعه جاهلى مطرح شده؛ به طور نمونه برخى آیات هدایت را فقط فعل خدا مى‏داند:

لَیْسَ عَلَیْکَ هُداهُمْ وَ لکِنَّ اللَّهَ یَهْدِى مَنْ یَشاءُ[۱]؛

«بر تو نیست که آنان را هدایت کنى، بلکه خداوند هر که را بخواهد هدایت مى‏کند».

و برخى دیگر هدایت را به غیر خدا نسبت مى‏دهد:

إِنَّکَ لَتَهْدِى إِلى صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ‏[۲]؛ «به درستى که تو به راه راست هدایت مى‏کنى».

از مجموع این آیات نتیجه‏گیرى مى‏شود که توانایى هدایت به طور مستقل حتى براى پیامبر (ص) وجود ندارد بلکه پیامبر نیز با تکیه بر نیرو و اراده الهى قدرت بر هدایت مردم را دارد.

در آیه مورد نظر نیز، «هدایت ناپذیرى کافران» به «ناشنوایى مردگان» تشبیه شده است. به خاطر این که نزد عموم مردم عدم شنوایى مردگان آشکار است، برخلاف کور دلى و ناشنوایى باطنى کافران، که از نگاه مردم پنهان است زیرا کافران مانند دیگر انسان‏ها از حواس ظاهرى برخوردارند.

حتما بخوانید  در مورد حدیث لولاک توضیح دهید؟

از این جهت خداوند کفّار را به مردگان تشبیه کرده است.

امّا در آیات دیگر قرآن، از تفاوت برخى انسان‏ها مانند شهیدان راه خدا با «اموات» یاد شده است:

وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ یُقْتَلُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَمْواتٌ بَلْ أَحْیاءٌ وَ لکِنْ لا تَشْعُرُونَ‏[۳]؛

«و نگویید به آنان که کشته مى‏شوند در راه خدا، مردگان بلکه زندگانند ولیکن شما درنمى‏یابید».

از مجموعه این دو گروه آیات استفاده مى‏شود کسانى که نمى‏شنوند مردگان عادى هستند اما شهدا «احیاء» و زندگان هستند ولى شما نمى‏دانید و درک نمى‏کنید. از آیه شریفه به روشنى آشکار مى‏شود؛ بسیارى از مردم عادى از حیات و آگاهى شهیدان و اولیاى الهى بى‏خبرند و در این میان برخى نادانان و لجاجت‏پیشگان بدون درک صحیح از این‏گونه آیات شریه، سلام دادن و زیارت و یا درخواست حاجت از اولیاى الهى را غیرمجاز و یا شرک مى‏دانند!!

نکته دوّم؛ گاهى در قرآن مجید، «کلمات» و واژگان براساس فرهنگ خاص الهى معنا پیدا مى‏کند و با فرهنگ عمومى لغت‏شناسان و مصداق‏هاى حسّى متفاوت خواهد بود؛ به طور مثال در قرآن مى‏خوانیم:

وَ مَنْ کانَ فِی هذِهِ أَعْمى‏ فَهُوَ فِی الْآخِرَهِ أَعْمى‏ وَ أَضَلُّ سَبِیلًا[۴]؛

«هر کس در این [دنیا] کور [دل‏] باشد در آخرت [هم‏] کور [دل‏] و گمراه‏تر خواهد بود».

در این آیه شریفه، کور بودن فراتر از نابینایى ظاهرى مى‏باشد بلکه منظور کوردلى و حجاب باطنى است.

همچنین در آیات مورد بحث خداوند متعال مى‏فرماید:

إِنَّکَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى‏ وَ لا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعاءَ إِذا وَلَّوْا مُدْبِرِینَ. وَ ما أَنْتَ بِهادِی الْعُمْیِ عَنْ ضَلالَتِهِمْ إِنْ تُسْمِعُ إِلَّا مَنْ یُؤْمِنُ بِآیاتِنا فَهُمْ مُسْلِمُونَ‏[۵]؛

حتما بخوانید  مراحل شفاعت

«و نمى‏توانى کران را هنگامى که روى برمى‏گردانند و پشت مى‏کنند فراخوانى. تو فقط مى‏توانى سخن خود را به گوش کسانى برسانى که آماده پذیرش ایمان به آیات ما هستند و در برابر حق تسلیم‏اند».

از آیات الهى به خوبى آشکار مى‏شود که در فرهنگ قرآن، گاهى‏ عبارت‏ إِنَّکَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى‏؛ «تو نمى‏توانى سخنت را به گوش مردگان برسانى» و إِنْ تُسْمِعُ إِلَّا مَنْ یُؤْمِنُ بِآیاتِنا؛ «تو فقط مى‏توانى سخنت را به گوش کسانى برسانى که آماده پذیرش ایمان به آیات ما هستند». در برابر یکدیگر قرار مى‏گیرند و براساس فرهنگ قرآن، «مردگان» در مقابل «مؤمنان» مطرح شده‏اند و مفهوم آن این است که مؤمن داراى حیات واقعى است و شنواست. و کافر و افراد لجاجت‏پیشه مردگان و ناشنوایان هستند.

بنابراین مفهوم آیه، اثبات ناشنوایى کافران زنده است و دلالتى بر ناشنوایى مؤمنان پس از مرگ ندارند.

علاوه بر اینکه چه بسا منظور از ناشنوایى مردگان، تأثیرپذیرى از جهت ایمان و کفر باشد به طورى که اگر کافر از دنیا رفته باشند، امکان هدایت به ایمان پس از مرگ از آنها سلب مى‏شود.

وَ مَنْ یَرْتَدِدْ مِنْکُمْ عَنْ دِینِهِ فَیَمُتْ وَ هُوَ کافِرٌ فَأُولئِکَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَهِ وَ أُولئِکَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِیها خالِدُونَ‏[۶]؛

«و براى کسانى که لجاجت پیشه هستند حتى ایمان قبل از لحظات مرگ نیز کارگشا نیست».

هَلْ یَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ یَأْتِیَهُمُ اللَّهُ فِی ظُلَلٍ مِنَ الْغَمامِ وَ الْمَلائِکَهُ وَ قُضِیَ الْأَمْرُ وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ[۷]؛

«آیا انتظار دارند که خداوند و فرشتگان، در سایه‏هایى از ابر به سوى آنان بیایند و (دلایل تازه‏اى در اختیارشان بگذارند؟ یا اینکه چنین چیزى محال است؟) و همه چیز انجام شده، و همه کارها به سوى خدا بازگردانده‏ مى‏شود».

حتما بخوانید  درس سوّم: نمونه دادگاه قيامت درون جان شماست!

لذا تشبیه کافران لجاجت پیشه به مردگان از جهت هدایت ناپذیرى و غیرمفید بودن تلاش براى هدایت آن‏ها مى‏باشد. زیرا بنا بر برخى روایات حتى مردگان کافر نیز در برخى موارد از شنوایى برخوردارند اما هدایت‏پذیر نیستند. چنان که پیامبر (ص) با کافران کشته شده بدر سخن گفت و فرمودند: «آنها مى‏شنوند لکن قدرت بر جواب ندارند».[۸]

______________________________
پی نوشت ها:
[۱] ( ۱). بقره( ۲)، آیه ۲۷۲ ..

[۲] ( ۱). شورى( ۴۲)، آیه ۵۲ ..

[۳] ( ۲). بقره( ۲)، آیه ۱۵۴ ..

[۴] ( ۱). اسراء( ۱۷)، آیه ۷۲ ..

[۵] ( ۲). نمل( ۲۷)، آیات ۸۱-/ ۸۰ ..

[۶] ( ۱). بقره( ۲)، آیه ۲۱۷ ..

[۷] ( ۲). بقره( ۲)، آیه ۲۱۰ ..

[۸] ( ۱). ر. ک: صحیح بخارى، ج ۵، ص ۷۷ ..


نوشته شده توسط:کارشناس دینی - 3955 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: 5
برچسب ها:
دیدگاه ها
معصومه این نظر توسط مدیر ارسال شده است. جمعه ۴ تیر ۱۳۹۵ - ۷:۵۷ ق.ظ پاسخ به دیدگاه

تشکر و تقدیر از زحمات شما

سجاد این نظر توسط مدیر ارسال شده است. جمعه ۴ تیر ۱۳۹۵ - ۸:۰۱ ق.ظ پاسخ به دیدگاه

از وقتی که با سایت شما آشنا شدم خیلی از شبهاتم از بین رفته… با تشکر

غلامعلی این نظر توسط مدیر ارسال شده است. جمعه ۴ تیر ۱۳۹۵ - ۸:۲۵ ق.ظ پاسخ به دیدگاه

پاسخگویی به پرسش ها بهتر از این نمیشه، ممنون

طاهره این نظر توسط مدیر ارسال شده است. جمعه ۴ تیر ۱۳۹۵ - ۸:۲۹ ق.ظ پاسخ به دیدگاه

قبلا سایت های دیگه نیز عضو بودم و یه مقدار دیر به سوالات پاسخ می دادند ولی در اینجا در کوتاه ترین زمان ممکن پاسخ می دهند…تشکر ویژه

توجه: وارد کردن نام و ایمیل اختیاری است