لوگوی جشنواره وب و موبایل ایران

آیا خطای حضرت داود (ع) با عصمت منافات ندارد؟

دسته: پیامبر شناسی , معارف
۵ دیدگاه
جمعه - ۴ تیر ۱۳۹۵
آیا خطای حضرت داود (ع) با عصمت منافات ندارد؟Reviewed by کارشناس دینی on Jun 24Rating:

در قرآن کریم سخن از اشتباهات پیامبران به میان رفته که خدا آنها را آمرزیده است؛ مثلًا در سوره «ص» از داورى عجولانه داود علیه السلام، سخن گفته شده‏است، آیا این با عصمت پیامبران تناقض ندارد و یا اینکه عصمت آنها درجه‏اى‏داشته؟ لطفاً توضیح دهید؟

درباره پرسش مطرح شده به چند نکته اشاره مى‏شود:

یکم. دیدگاه شیعه امامیه در مورد گستره عصمت انبیا عبارت است از:

«ارتکاب گناه صغیره یا کبیره، چه قبل از بعثت و چه بعد از آن براى پیامبران‏ جایز نیست. همچنین جایز نیست نسبت خطا و اشتباه و سهو و نسیان به آنها داده شود».

بنابراین پیامبران یک حد نصاب خاصى از عصمت را برخوردار هستند که عبارت است از:

الف. عصمت از ارتکاب گناه صغیره و کبیره،

ب. عصمت در دریافت وحى،

ج. عصمت در حفظ و نگه‏دارى وحى،

د. عصمت در ابلاغ وحى،

و. عصمت در اجرا و پیاده کردن شریعت.

دوم. بسیارى از نسبت‏هاى گناه که به انبیا داده شده، از قبیل «ترک اولى» است. پیش از توضیح تعبیر «ترک اولى» نکته‏اى شایان ذکر است و آن اینکه:

گناه- به معناى اصطلاحى- عبارت است از: سرپیچى و تخلف از قانون و تجاوز از خطوط قرمزى است که خداوند آنها را براى انسان ترسیم کرده است؛ بر چنین گناهى عذاب و عقاب الهى مترتب است. پیامبران علیه السلام به براهین عقلى و نقلى، از آلودگى به چنین گناهانى پاک و مبرا هستند و قرآن کریم، هرگز چنین گناهى را به آنان نسبت نداده است.

حتما بخوانید  درس دوّم: فلسفه وجود امام

اما در مورد «ترک اولى» باید گفت:

  1. نهى الهى در مورد آن، جنبه تحریمى ندارد و مستلزم هیچ عذاب و عقوبت نمى‏باشد.
  2. ترک آن، عقلًا بهتر و شایسته تر از انجام آن است.
  3. کسى که مرتکب ترک اولى شده، عملى را انجام داده که تناسبى با شأن و جایگاه شامخ او ندارد. به عبارت دیگر ترک اولى به این معنا است که اگر آن کار را انجام نمى‏داد، بهتر و شایسته‏تر بود.

اما در مورد قصه حضرت داود علیه السلام به چند نکته اشاره مى‏شود:

  1. خداوند پیش از ذکر قصه قضاوت داود، در آیه ۲۰ سوره «ص» مى‏فرماید: وَ آتَیْناهُ الْحِکْمَهَ وَ فَصْلَ الْخِطابِ‏؛ «ما بر [داود] حکمت و دانش و قدرت فیصله دادن به خصومت‏ها و دعاوى دادیم».

دو کلمه (حکمت و فصل الخطاب) در این آیه نیازمند توضیح است؛ علامه طباطبایى در تبیین این دو تعبیر مى‏فرماید:

الف. حکمت: «مراد از حکمت معارف و دانش حق و متقنى است که به انسان سود بخشد و او را به کمال رساند».

ب. فصل الخطاب: «به این معنا است که انسان قدرت تجزیه و تحلیل یک کلام را داشته باشد و بتواند آن را تفکیک و حق آن را از باطلش جدا کند و این معنا با قضاوت صحیح و عادلانه در بین دو نفر متخاصم نیز منطبق است»[۱].

بنابراین «حکمت» و «فصل الخطاب»- که یک موهبت الهى به حضرت داود علیه السلام بود- اقتضا مى‏کند که داورى و قضاوت ایشان، یک قضاوت صحیح و عادلانه مى‏باشد.

  1. در این قصه، داود اگر چه قضاوت عادلانه‏اى انجام داد؛ ولى مرتکب یک «ترک اولى» شد و آن شتابزدگى در اصل قضاوت است. شایسته‏تر بود پیش از داورى، ابتدا سخن طرفین دعوا را بشنود و سپس قضاوت کند. این «ترک اولى» مستلزم عقوبت و مجازات مترتب بر گناهان نیست؛ با این حال داود توبه کرد و خداوند استغفار و توبه او را پذیرفت.
  2. چنان که مى‏دانیم حکمت داراى مراتب و درجات است. داود علیه السلام مرتبه‏ و درجه‏اى از حکمت را که مقتضى قضاوت عادلانه است، دارا بود. اگر چنین نبود، هیچ تفاوتى بین پیامبر خدا صلى الله علیه و آله و انسان‏هاى معمولى- که در قضاوت‏هاى خود خطا مى‏کنند- وجود نداشت. اما مرتبه بالاتر عصمت، مرتبه ترک اولى است که داود فاقد آن مرتبه بوده است.
حتما بخوانید  آیا پیامبران در دوره طفولیت نیز دارای عصمت بوده اند؟

نتیجه: با توجه به قراین موجود در این آیات و روایات اسلامى داود علیه السلام اطلاعات و مهارت فراوانى در امر قضاوت داشت و خداوند مى‏خواست او را آزمایش کند؛ لذا یک چنین شرایط غیر عادى (وارد شدن بر داود از طریق غیر معمول در بالاى محراب)، براى او پیش آورد. او گرفتار شتابزدگى شد و پیش از آنکه از طرف مقابل توضیحى بخواهد، داورى کرد؛ هر چند داورى عادلانه بود! البته او متوجه لغزش خود شد، و پیش از گذشتن وقت جبران نمود، ولى هر چه بود کارى از او سر زد که ترک آن شایسته‏تر بود. لذا از این «ترک اولى» استغفار کرد؛ خداوند هم او را مشمول عفو و بخشش قرار داد.[۲]

_________________
پی نوشت ها:
[۱]  ترجمه تفسیر المیزان، ج ۱۷، ص ۲۹۰.

[۲]  جهت آگاهى بیشتر درباره عصمت انبیا، به کتاب پرسش‏ها و پاسخ‏هاى برگزیده، ج ۷ مراجعه نمایید.


نوشته شده توسط:کارشناس دینی - 3955 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: 9
برچسب ها:
دیدگاه ها
محسن این نظر توسط مدیر ارسال شده است. جمعه ۴ تیر ۱۳۹۵ - ۷:۵۸ ق.ظ پاسخ به دیدگاه

من که هر سوالی ازم می پرسند فورا میام سایت شما و پاسخم را اینجا میگیرم، به همین جهت لازم دانستم مثل همیشه تشکر کنم

محمدحسین این نظر توسط مدیر ارسال شده است. جمعه ۴ تیر ۱۳۹۵ - ۷:۵۸ ق.ظ پاسخ به دیدگاه

این سایت ارزش این رو داره که روزانه یک مقدار از وقتم رو بزارم و بیام سوالات را بیابم و یا بپرسم…کمال تشکر

طاهره این نظر توسط مدیر ارسال شده است. جمعه ۴ تیر ۱۳۹۵ - ۸:۰۷ ق.ظ پاسخ به دیدگاه

بقیه دوستان هم اگه مثل من پاسخ سوالشون رو گرفتند لایک کنند

امید این نظر توسط مدیر ارسال شده است. جمعه ۴ تیر ۱۳۹۵ - ۸:۱۱ ق.ظ پاسخ به دیدگاه

این سایت ارزش این رو داره که روزانه یک مقدار از وقتم رو بزارم و بیام سوالات را بیابم و یا بپرسم…کمال تشکر

حوراء این نظر توسط مدیر ارسال شده است. جمعه ۴ تیر ۱۳۹۵ - ۸:۱۵ ق.ظ پاسخ به دیدگاه

فقط یک کلام، تشکر و ممنون

توجه: وارد کردن نام و ایمیل اختیاری است