لوگوی جشنواره وب و موبایل ایران

آیا خمس به هدیه تعلق می گیرد؟

دسته: سایر موضوعات
بدون دیدگاه
یکشنبه - ۳۱ مرداد ۱۳۹۵
آیا خمس به هدیه تعلق می گیرد؟Reviewed by کارشناس دینی on Aug 21Rating: 5.0

نظر مراجع عظام تقلید در این رابطه مختلف است و نظرات در این رابطه به سه شکل می باشد:

نظر اول:

به هدیه و هبه و جایزه و امثال آن به طور مطلق خمس تعلق می گیرد به این معنی که این جایزه یا هدیه به هر شکل و اندازه که باشد، در صورتی که از مخارج سالش زیاد بیاید، مشمول خمس خواهد بود.

مراجعی که این نظریه را قبول دارند عبارتند از آیات عظام: بهجت(ره) و مکارم شیرازی و فاضل لنکرانی(ره)، اراکی(ره)، خوئی(ره)، سیستانی، صافی ، گلپایگانی و سبحانی.

نکته:

البته از بین مراجع فوق آیات عظام مکارم شیرازی و بهجت ره و فاضل لنکرانی ره بنا بر احتیاط واجب، خمس آن را واجب می دانند و بقیه بر حسب فتوی پس مقلدین آنها می توانند به مراجعی که به نظریه سوم قائل هستند مراجعه کنند.

نظر دوم:

در صورتی به هبه و هدیه و امثال آن خمس تعلق می گیرد که آن هدیه چیز کم و کوچکی محسوب نشود و اگر چیز کم ارزشی محسوب شود به آن خمس تعلق نمی گیرد.

کسانی که این نظریه را قبول دارند عبارتند از آیات عظام تبریزی(ره)، وحید خراسانی و زنجانی البته با این تفاوت که آیه الله زنجانی در چیزهای کم ارزش هم بنا بر احتیاط خمس را لازم می دانند ولی مقلدین ایشان می توانند فقط در این زمینه به قائلین به نظریه بعدی مراجعه نمایند.

و همچنین آیه الله مکارم شیرازی در حاشیه خود بر کتاب عروهالوثقی همین نظریه را قائلند .

حتما بخوانید  آيا به پولي كه خمس آن داده شده است، خمس تعلّق مي‏گيرد؟

نظر سوم:

به هدیه و امثال آن خمس تعلق نمی گیرد اگرچه که چیز با ارزشی محسوب شود و از مخارج سال زیاد بیاید البته احتیاط مستحب آن است که در صورتی که از مخارج سال زیاد بیاید خمس آن پرداخت شود .

قائلین به این نظریه عبارتند از حضرت امام(ره) و مقام معظم رهبری دام ظله و آیت الله نوری همدانی دام ظله وغالب فقهای قدیم.

تمامی مراجعی که در هدیه و امثال آن خمس را واجب می دانند با یک شرط آن را واجب می دانند و آن اینکه از مخارج سال زیاد بیاید پس به طور مثال اگر کسی به ما فرشی را که ما عرفا به آن نیاز داشتیم را هدیه داد و ما آن را زیر پا انداختیم، سر سال خمسی اگر چه آن فرش باقی است لکن مشمول خمس نخواهد بود اما اگر فرضا ۵۰ کیلو برنج به ما هدیه یا صدقه دادند وسر سال خمسی ۱۰ کیلو از آن باقی بود پرداخت ۲ کیلو از آن ۱۰ کیلو ، به عنوان خمس واجب خواهد بود

چند نکته:

اول اینکه باید توجه داشت که وقتی می گوییم به هدیه خمس تعلق می گیرد یا نه منظور شخص دریافت کننده هدیه است که در رابطه با آن سه نظریه فوق وجود داشت اما در مورد شخص هدیه دهنده هیچ اختلافی نیست به این معنی که شخص هدیه دهنده اگر مالی را که هدیه می دهد از درآمد سالش باشد و به اندازه ای باشد که برای او متعارف است و سال خمسی بر او نگذشته باشد خمسی بر او نیست اما اگر سال بر آن گذشته یا آن هدیه بیش از شأن و منزلت او می باشد در این صورت مشمول خمس خواهد بود.

حتما بخوانید  علت آوارگی قوم یهود در طول تاریخ چه بوده است؟

دوم اینکه وقتی گفته می شود: «در صورتی به هدیه خمس تعلق می گیرد که شیء با ارزشی باشد» مرجع تعیین با ارزش بودن یا بی ارزش بودن و کم و زیاد بودن آن هدیه عرف می باشد و به عبارت دیگر خود مکلف باید دقت داشته باشد که در آن محلی که زندگی می کند یا در آن موقعیت اجتماعی که به سر می برد آن هدیه دارای ارزش قابل توجهی است یا نه که در صورت اول مشمول خمس است، البته طبق نظریه دوم .

سوم اینکه تمامی مراجعی که در هدیه و امثال آن خمس را واجب می دانند با یک شرط آن را واجب می دانند و آن اینکه از مخارج سال زیاد بیاید پس به طور مثال اگر کسی به ما فرشی را که ما عرفا به آن نیاز داشتیم را هدیه داد و ما آن را زیر پا انداختیم، سر سال خمسی اگر چه آن فرش باقی است لکن مشمول خمس نخواهد بود اما اگر فرضا ۵۰ کیلو برنج به ما هدیه یا صدقه دادند و سر سال خمسی ۱۰ کیلو از آن باقی بود پرداخت ۲ کیلو از آن ۱۰ کیلو، به عنوان خمس واجب خواهد بود.

به هدیه و امثال آن خمس تعلق نمی گیرد اگرچه که چیز با ارزشی محسوب شود و از مخارج سال زیاد بیاید البته احتیاط مستحب آن است که در صورتی که از مخارج سال زیاد بیاید خمس آن پرداخت شود. قائلین به این نظریه عبارتند از حضرت امام ره ومقام معظم رهبری دام ظله وغالب فقهای قدیم

و باز به طور مثال اگر همان ۵۰ کیلو برنج را به طور کامل در میان سال خمسی به مصرف رساندیم دیگر خمسی واجب نیست.

حتما بخوانید  آیا به پولی که به دانشجویان به عنوان بورسیه می دهند خمس تعلق می گیرد؟

همین طور است اگر به ما انگشتری از طلا یا نقره هدیه دادند و ما به عنوان زینت آن را دست نمودیم(البته با رعایت شرائط شرعی مثل حرمت طلا بر مردان) دیگر خمس آن واجب نیست چون زائد بر مۆونه نمی باشد.

و نکته آخر اینکه منظور از اینکه مالی مۆونه انسان باشد و از مخارج سال زیاد نیاید فقط احتیاجات ضروری زندگی نمی باشد بلکه منظور نیازهای متعارف زندگی است اگرچه که آن نیاز متعارف، نیاز ضروری و اضطراری هم نباشد مثل مسافرت برای سیاحت یا زیارت.


منابع:

۱-رساله دوازده مرجع ج۲ .

۲- کتاب عروه الوثقی .

۳- تحریر الوسیله ج۱ .

۴- نرم افزار جامع فقه ۲ .
تبیان


نوشته شده توسط:کارشناس دینی - 3954 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: 8
برچسب ها:
دیدگاه ها

توجه: وارد کردن نام و ایمیل اختیاری است